Lisolo ya kala & bonkɔkɔ · Liziba ya koyeba · 5 min

Lisolo ya kala ya rulɛti

Lisolo ya kala ya rulɛti elekaka na komeka moko ya fizike oyo elongaki te, ndako moko ya masano na Paris, bandeko mibale ya mibali na engumba moke ya mai ya Alemani, mpe kazino oyo ekomisaki libulu moko ya langi ya mai ya pondu momesano ya Mpoto.

elilingi: lodi ya ekeke ya 19 na Bad Homburg, elilingi ya kokata
makambo
44
ntango mobimba
1654–2026
mbongwana moko kaka oyo esalisaki mosani
1843, zero moko
mbongwana ya suka
2016, zero misato

Liboso ya lodi

Miboko
  1. 1654

    Pascal na Fermat: mokakatano ya kokabola mbongo ya lisano oyo esili te; motuya oyo ezelamaka.

    Motuya oyo ezelamaka na rulɛti
  2. 1655
    Lodi oyo ezangi ntina

    Blaise Pascal, ntango azalaki koluka masini oyo etambolaka libela, atongi lodi moko oyo ebalukaka na bosembo makasi. Masini elongi te; lodi etikali lokola esaleli oyo ezali pene na kopanzana te mpe emonani lokola ya libaku.

    Blaise Pascal: lisapo ya lodi ya rulɛti
  3. 1657

    Huygens abimisi buku ya liboso na ntina ya motuya oyo ezelamaka.

  4. 1713

    Jakob Bernoulli, Ars Conjectandi: mobeko ya ba nimero minene.

    Kokutana na ntango molai: mobeko ya ba nimero minene na rulɛti
  5. mibu ya 1740
    Roly-poly mpe E.O.

    Ba ndako ya masano ya Angɛlɛtɛlɛ ebalusaka ba lodi oyo ezali na mabulu ya pair mpe ya impair. Bapekisaka masano yango mbala na mbala, yango etindaka mitindo mosusu na Mpoto.

    Nani abandisaki rulɛti? Ebandeli ya rulɛti
  6. 1754

    d’Alembert abimisi libunga oyo na nsima bapesaki nkombo na ye lokola ebongiseli ya pari.

    Mayele ya pari D'Alembert
  7. 1758

    Nouvelle-France (Québec) epekisi ba dé, hoca, faro mpe «roulette»: moko ya makomi ya kala mingi oyo ezali na nkombo yango mpo na lisano ya mbongo.

  8. mibu ya 1760

    «Martingale» ekɔti na ba diksionɛlɛ ya Falansɛ lokola liloba ya basani.

    Mayele ya pari Martingale

Lisano

Rulɛti ebimi mpe epalangani
  1. 1796
    Paris, Palais-Royal

    Roman La Roulette ya Jaques Lablée elimboli lodi moko oyo ezali na mabulu mibale ya kazino, 0 mpe 00, na ndako moko ya masano na Palais-Royal. Oyo ezali bolimboli mobimba ya liboso ya lisano ya lelo.

    Rulɛti na mikanda ya bokomi
  2. mibu ya 1800

    Ba lodi ya Amerika babakisi libulu ya mpongo: nimero misato ya kazino.

    Lodi mpe mibeko ya rulɛti ya Amerika
  3. 1837

    Falansɛ epekisi ba kazino; lisano ekei na bingumba ya mai ya Alemani.

  4. 1841

    Bandeko Blanc bazwi ndingisa ya kazino ya Bad Homburg.

    François Blanc
  5. 1843
    Bad Homburg

    François mpe Louis Blanc bafungoli kazino na engumba moke ya mai ya Alemani mpe balongoli zero mibale. Lodi ya zero moko ekabolaka litomba ya kazino na mibale mpe ebendaka basani mosika na bisika ya bopemi mosusu.

    Bad Homburg mpe ba kazino ya bingumba ya mai ya kobikisa
  6. 1863
    Monte Carlo

    Lokola masano ya mbongo epekisami na Alemani mobimba, Blanc azwi kazino ya Monaco oyo ezalaki na mpasi. Monte Carlo ekomi ndakisa ya rulɛti ya Mpoto; zero moko ekomi momesano na yango.

    Rulɛti ya Monte-Carlo
  7. 1866

    Dostoïevski, Le Joueur (Mosani).

    Roulettenburg ya Dostoïevski
  8. 1868

    Nzela ya engbunduka banda Nice tii Monte-Carlo.

    Casino de Monte-Carlo
  9. 1869

    Monaco elongoli mpako na lifuti ya mosala.

  10. 1872

    Prusse ekangi ba kazino ya Alemani.

Basani mpe bomekami

Kolonga lodi, mpe komeka yango
  1. mibu ya 1870

    Labouchère apalanganisi ebongiseli ya kolongola nimero na London.

    Mayele ya pari Labouchère
  2. pene na 1880
    Lodi ya Jagger

    Joseph Jagger, mosombi-motɛki ya bilamba ya Yorkshire, atindi bato bakoma mbuma ya ba lodi ya Monte Carlo mpe atyaka pari na ba nimero oyo ebimaka mingi koleka. Alongi bozwi monene; kazino ebongolaka esika ya ba lodi na yango, na nsima ebongoli yango.

    Joseph Jagger: mayele ya pari ya rulɛti na Monte-Carlo
  3. 1891
    Mobali oyo abukaki banki

    Charles Wells asilisi ba zetɔ ya mesa moko mbala ebele na mikolo mwa moke, mpe yango ebimisi loyembo ya music-hall. Balukiluki bamoni ebongiseli moko te, kaka libaku mpe, na nsima, bokosi na bisika mosusu.

    Mobali oyo abukaki banki
  4. 1900

    Pearson abimisi komeka ya chi-carré na ba mbuma ya bobalusi ya Monte-Carlo.

    Komeka chi-carré
  5. 1907

    Falansɛ endimi lisusu ba kazino na bingumba ya mai mpe ya libongo.

  6. 1913

    Moindo mbala 26 na molɔngɔ na Monte-Carlo.

    Libunga ya mosani
  7. 1931

    Nevada endimi masano ya mbongo ya kazino na mobeko.

    Ba lodi ya rulɛti ya Las Vegas
  8. mibu ya 1940

    Ulam na von Neumann bapesi nkombo na lolenge ya Monte-Carlo.

  9. 1953

    Fleming, Casino Royale: Bond atyi pari na bituluku mibale ya nimero zomi na mibale na rulɛti.

    Mayele ya pari James Bond
  10. 1961

    Thorp na Shannon basali ordinatɛrɛ ya liboso ya rulɛti oyo moto alataka.

    Ba ordinatɛrɛ ya rulɛti
  11. 1965

    Dubins na Savage bamonisi ete kosakana na mpiko ezali malamu koleka na masano oyo esalisaka mosani te.

  12. 1969

    Boyekoli ya Thorp elimboli mpo na nini ebongiseli moko te ya pari ekoki kolonga lisano oyo motuya na yango oyo ezelamaka ezali na nse ya zero.

    Lisapo ya lokuta: mayele ya pari ya rulɛti oyo elongaka ntango nyonso
  13. 1977–81

    Ba ordinatɛrɛ ya kobombama ya Eudaemons na Nevada: na nse ya lobɔkɔ na 1978, na kati ya sapato na 1981.

    Ba Eudaemons
  14. 1985

    Nevada ekomisi bisaleli ya kosakola mbuma likambo ya mabe na mobeko. Bass abimisi The Eudaemonic Pie.

    Kokosa na rulɛti

Lisano ya lelo

Ba ekrani, ba studio, mpe zero ya misato
  1. ekeke ya 20
    Uta na bingumba ya mai kino na ba ekrani

    Rulɛti ekei na Las Vegas na zero mibale oyo ezongi, na nsima na ba mesa ya RNG na internet na mibu ya 1990 mpe na ba lodi ya situdio oyo elakisamaka na live na mibu ya 2000.

    Rulɛti ya Mpoto to rulɛti ya Amerika
  2. mibu ya 1990

    Libota García-Pelayo basaleli ba lodi oyo epɛngwi pembeni ya Madrid; bapekisami; ba tribunal balongoli epekiseli yango (2004).

    Gonzalo García-Pelayo: ebongiseli ya rulɛti
  3. 1996

    Ba kazino ya liboso na internet na rulɛti ya RNG.

    Rulɛti ya live to rulɛti ya RNG
  4. 2003–06

    Rulɛti ya croupier ya live elakisami uta na ba studio; Riga na Malta ekomi bisika minene.

    Ndenge rulɛti ya live esalaka
  5. 2004

    Etuluku na Ritz elongi £1,3m na kosakola esika ndembo ekokita; laser oyo balobelaki emonani soki moke te; likambo te na tribunal.

    Kosakana mpo na kozwa litomba ya mosani
  6. 2005

    Gambling Act ya Angɛlɛtɛlɛ: ndingisa mobimba mpo na masano ya mbongo na mosika.

    Rulɛti na Angɛlɛtɛlɛ (UK)
  7. 2012

    Small na Tse babimisi fiziki ya kosakola mbuma ya rulɛti.

    Fizike ya lodi ya rulɛti
  8. 2013

    New Jersey efungoli ba kazino ya internet oyo etongami na mobeko.

    Rulɛti na Amerika (USA)
  9. 2016

    Rulɛti ya zero misato na Las Vegas Strip.

    Rulɛti ya zero misato
  10. 2018

    Epekiseli ya leta ya Amerika na ba pari ya masano ya nzoto elongolami; ba leta basali mibeko na bango.

  11. 2021

    Alemani na Holande bapesi ndingisa na masano ya kazino ya internet.

    Rulɛti na Mpoto
  12. 2026

    Site oyo: mikolo nyonso oyo ezali likolo, elongo na mitango na yango.

Molɔngɔ moko oyo ezali na ntina

Na boumeli ya bikeke mibale na ndambo, likoki ya rulɛti ebongwanaki mbala moko kaka mpo na bolamu ya mosani (1843, zero moko elongolami) mpe mbala mibale mpo na mabe na ye (mpongo na mibu ya 1800, zero misato na 2016). Makambo mosusu nyonso, bibongiseli, ba ordinatɛrɛ, ba studio, minda, etikaki mitango ndenge Lablée amonaki yango: 36/n − 1 liboso ya lodi oyo ezali na libulu moko koleka motango yango.

Mituna

Mokolo nini bazali kowelana na yango mingi?

Mokolo ya Pascal. Komekameka na ye na ba lodi ezali sɔlɔ; kasi boyokani na rulɛti ezali kaka lisolo ya bakoko.

Ntango nini molɔngɔ ya nimero na lodi ekomaki ya kokangama?

Na ekeke ya 19; molɔngɔ ya Mpoto oyo basalelaka lelo ezalaki ya momesano na ntango ya Monte-Carlo.

Mokolo oyo ekolanda ezali nini?

Mbele moko ya mibeko. Lodi yango esili kokoka.

Mwa kosɛka

Bikeke mibale na ndambo, bobongisi moko, bozongi nsima mibale, masolo mingi.

Bikeke mibale na ndambo, bobongisi moko, bozongi nsima mibale, masolo mingi.

Maziba

  1. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  2. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
  3. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
  4. Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.” Review of the International Statistical Institute 37(3), 1969.
  5. Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.” Bloomberg Businessweek, sanza ya minei 2023.
  6. Shelley, R. Roulette Wheel Study. 1988. Mobeko ya Nouvelle-France ya 1758.